De veilige school (2)

De term ‘veilige school’ wordt veel gebruikt in voorlichtingsmateriaal van scholen. Maar wat is dat eigenlijk, een veilige school? Staan er dan metaaldetectoren bij de ingang, is er beveiliging ingeschakeld om de rust in school te bewaren? Wordt er nooit gevochten of gepest? Je kan wel zeggen dat je een veilige school hebt, maar hoe zie je dat dan?

Een veilige school is een school waar leerlingen en medewerkers zich veilig voelen. Maar hoe bereik je dat? Vaak zijn maatregelen die worden verzonnen repressief. Zorgen dat er geen onrust in de gangen is door extra surveillance, pestcontracten om pestgedrag te bestrijden, kluisjescontrole. Niet dat dit allemaal zinloos is, maar echt helpen doet het niet.
In het beste geval wordt er voorlichting gegeven. Over pesten, drugsgebruik en criminaliteit. Het maakt leerlingen bewust van hun rol en verantwoordelijkheid, maar of het effect heeft? Wat doet die bewuste leerling als hij straks deel uit maakt van een groep pesters? Is hij dan ineens wél dapper en durft hij in te grijpen? Dacht het niet.

Als je écht iets wilt met het veilig maken van de school begin je bij de medewerkers. Docenten, concierges, schoolleiding. Zorg er bijvoorbeeld voor dat die onervaren docent niet meer als een bang muisje voor de klas staat en telkens aan de noodrem moet trekken. In een klas waar orde en rust heerst is weinig ruimte voor pesten. In een school met veel van die klassen is het al gauw veilig.

Niet alleen orde en rust zijn van belang, ook de aandacht voor de leerling is dat. Als woede of pestgedrag in een vroeg stadium wordt gesignaleerd dan is het nog bespreekbaar. Er zit altijd iets achter. Als de leerling zich veilig voelt bij de leerkracht, alleen dan aanvaart de leerling hulp.

Met het in rap tempo naderende lerarentekort zal het onderwerp ‘veilige school’ nog wel eens terugkomen op de agenda. Meer onervaren, onbevoegde en onbekwame docenten, dragen niet bepaald bij aan de veiligheid in school. Ik hoop maar dat meer mensen het inzicht krijgen dat een veilige school begint bij de medewerkers. Als ze advies nodig hebben over hoe ze dat moeten aanpakken kunnen ze contact met mij opnemen.

2 reacties op „De veilige school (2)“

  • Martijn:

    Een veilige school is helemaal niet binnen school, maar juist er buiten. Binnen elke school zijn er regels en consequenties. Per school zijn er niet zo heel veel verschillen. Pesten komt overal voor, een gevecht ook. Elke school doet iets aan negatief gedrag van leerlingen. Het gaat wel mis bij het noteren van verzuim, maar excessen worden overal wel aangepakt. Voor mij is een veilige school juist een school waar je je buiten de school veilig voelt. Als docent op de PSG heb ik me regelmatig onveilig gevoeld buiten school en buiten schooltijden. Leerlingen of oud-leerlingen die je op straat tegenkomt en die iets roepen. Leerlingen waar je les aan geeft die met een groepje hangen. Leerlingen uit je klas die stoned of dronken zijn en die met leerlingen zijn die juist niet bij je op school zitten. Incidenten waar stenen door ramen worden gegooid bij een docent of waar auto’s worden bekrast. Dat is onveiligheid voor een docent. Vooral als je auto voor school bewerkt wordt, je als docent de auto niet in de wijk mag parkeren, maar de schoolleider dit wel mag. Baas boven baas. Ruzies op school, pesten op school of onenigheid tussen leerlingen, worden juist buiten schooltijd “uitgevochten”. Via MSN, Hyves of andere media. Of bedreigingen. Leerlingen die juist niet naar school durven te gaan of juist naar huis durven te fietsen. Op school is het wel veilig. Ja, op school…

  • Dirk:

    Nou, helemaal mee eens dus Martijn! Maar mijn punt is en blijft: als je die veilige school – precies zo een die jij beschrijft – als je die wilt maken, begin dan bij de medewerkers. Als leerlingen zich daar veilig bij voelen, dan hebben ze ook meer respect voor elkaar en voor de docenten. Niet alleen binnen school, dat werkt ook door buiten school.
    Excessen zullen er altijd blijven, relatief onschuldig of zeer ernstig. Het gaat erom hoe je daar mee omgaat. En het blijft mensenwerk.

    Overigens heb ik zelf nog nooit meegemaakt dat ik me onveilig voelde binnen of buiten school. Maar dat kan met mijn naïviteit te maken hebben. :)

    Maar waar was je het nou eigenlijk niet mee eens?

Reageer

Archief