Lerarentekort heeft één voordeel

Vandaag staat in Trouw dat het lerarentekort in het voortgezet onderwijs meevalt. Artikel hier. Nogal misleidend. Er is, onder andere dankzij de crisis, slechts een piepkleine opleving. De zekerheid van een vaste baan in het onderwijs trekt mensen aan. Als de economie weer herstelt, vertrekken er weer net zo hard mensen uit het onderwijs. De problemen worden nog steeds zwaar onderschat.

In 2007 deed de commissie-Rinnooy Kan onderzoek naar het dreigende lerarentekort. Artikel in Trouw: „Hoe meer cijfers ik te zien kreeg, hoe zenuwachtiger ik werd”, zegt Alexander Rinnooy Kan. (…) Rinnooy Kan is geschrokken. „Stel je voor, binnen zes à zeven jaar vertrekken in het voortgezet onderwijs drie van de vier leraren. En het aantal dat van de opleidingen komt, is bij lange na niet genoeg om die gaten op te vullen.”
Ja, fijn, maar dat wisten we toen ook al. Zoals Alexander Rinnooy Kan het zelf verwoordde: „Er zijn de afgelopen vijftien jaar goede rapporten geschreven met goede ideeën. Maar het is buitengewoon treurig om te zien hoe weinig dat heeft opgeleverd.”
En dus verzon de commissie-Rinnooy Kan een nieuwe list. Het moet namelijk aantrekkelijk worden om carrière te maken binnen het onderwijs. Bravo! De spijker op zijn kop. Tenminste, dat dacht ik eerst. Ik hoopte op ruimte en budget voor persoonlijke ontwikkeling en taakdifferentiatie. Maar helaas. Het gaat bij het advies van de commissie om de koppeling van salaris aan het opleidingsniveau. Achterlijk en traditioneel plan. Wat heb ik aan een academische opleiding in de onderbouw van het VMBO. Ik kan een heleboel zinvolle scholing bedenken, maar ik ga daardoor, volgens het advies van de commissie-Rinnooy Kan, niet vooruit in salaris. Een eersteklas academicus die les geeft in de bovenbouw van het VWO is kennelijk meer waard dan een eersteklas pedagoog die kan omgaan met de problemen binnen de VMBO-populatie. Of is het de bedoeling dat alle ervaren en bijgeschoolde docenten les gaan geven op Havo en VWO scholen? En dat alle onervaren HBO-afgestudeerden beginnen in het VMBO?

Het advies van de commissie wordt nu zo’n beetje uitgevoerd. Het gaat er zeker niet voor zorgen dat het dreigende lerarentekort wordt afgewend. De docenten moeten de bijscholing zelf financieren. Er wordt geen tijd en geld beschikbaar gesteld om een vervolgopleiding te doen. Naast een fulltimebaan is het niet te doen. En als je de studie hebt afgerond is er geen garantie op een hoger salaris. Ik ken niemand die vanwege uizicht op een hoger salaris overweegt om een vervolgstudie te beginnen.

De cijfers zijn niet veranderd. De babyboomers gaan de komende vijf jaar met pensioen. De lerarenopleidingen leveren – nog steeds – veel te weinig docenten om het gat te vullen. De crisis komt snel en hard, en de politiek kijkt er naar en doet niets.

Maar elk nadeel heb z’n voordeel. Als er straks een tekort aan docenten is, zal er noodgedwongen worden gebroken met oude tradities en komt er eindelijk beweging in het instituut voortgezet onderwijs. Wie weet, wegen de voordelen van het lerarentekort wel op tegen de nadelen.

5 reacties op „Lerarentekort heeft één voordeel“

  • Gorris:

    Leuke cliffhanger dit stuk;

    Welke veranderingen verwacht je dan als het lerarentekort echt voelbaar wordt? En waarom zijn dat dan voordelen oftwel positieve veranderingen?

    Maar wat een vooruitzicht: binnen 7 jaar drie van de vier leraren verdwenen, dat lijkt me een onmogelijk gat om op te vullen. Dat riekt naar veel zelfstudie, met behulp van computermodules e.d….?

  • Dirk:

    Ja, waarom zijn de veranderingen positief? Goeie vraag. Omdat het niet veel slechter kan. Het zal wel een tijdje duren voordat de veranderingen als positief worden ervaren. Eerst ontstaat er chaos, daarna is het een kwestie van aanpassen. Mijn visie en fantasie:

    Ik denk inderdaad dat zelfstudie een van de manieren wordt om het lerarentekort op te vangen. Digitale lesmodules, instructiefilmpjes, digitale leerlingvolgsystemen, noem maar op. Differentiëren in tempo en niveau wordt dan bijvoorbeeld veel gemakkelijker.

    Maar ook op school verwacht ik dat er instructie zal worden gegeven aan grotere groepen leerlingen. Hoorcolleges dus. Ik denk dat dat op Havo-VWO ook prima kan, naast andere vormen van contact. En bij zelfstandig werken zal niet altijd de vakdocent aanwezig zijn maar een onderwijs assistent. Vragen stellen en begeleiding krijgen gaat dan voornamelijk digitaal via de elektronische leeromgeving.

    Ik hoop en verwacht dat de nadruk van de docent meer verschuift naar begeleider/coach. Dat zal in het begin moeilijk zijn omdat docenten dat moeten leren. Maar uiteindelijk zorgt het voor meer individuele begeleiding. Nu worden klassen voornamelijk als eenheidsworst behandeld.

  • Gorris:

    Ja, lesgeven op maat mbv elektronische hulpmiddelen, dat klinkt inderdaad als een positieve verandering.

    Ik zag gisteren een item op tv over chinees op middelbare scholen, en daar zat iedere leerling voor een pc. Da’s alvast een begin.

  • [...] het in rap tempo naderende lerarentekort zal het onderwerp ‘veilige school’ nog wel eens terugkomen op de agenda. Meer [...]

  • [...] Ik denk dat het moet lukken in 800 uur. Lekker efficiënt, goede remedie tegen het naderende lerarentekort. Is dat haalbaar in het MBO en HBO? Nee, dat is het niet. Want dat betekent grofweg een [...]

Reageer

Archief